Εξωσωματική Γονιμοποίηση σε Φυσικό Κύκλο

Σε ασθενείς με τακτικούς κύκλους, η ωοθήκη παράγει συνήθως ένα ωάριο κάθε μήνα. Η εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο είναι ένας κύκλος θεραπειών που αποσκοπεί στη συλλογή αυτού του μοναδικού ωαρίου χωρίς τη θεραπεία ωοθηκικής διέγερσης που δίνεται σε έναν τυπικό κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Ο βασικός κίνδυνος που ενέχει η εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο είναι τα υψηλά ποσοστά ακύρωσης, όταν  δεν είναι διαθέσιμο κανένα έμβρυο για μεταφορά από ένα μοναδικό ωάριο, ή η πρόωρη ωορρηξία. Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να ελαχιστοποιηθεί μέσω μιας  «τροποποιημένης» φυσικής προσέγγισης. Σε έναν τέτοιο «τροποποιημένο» φυσικό κύκλο, δε χρησιμοποιείται διέγερση για την ανάπτυξη περισσότερων ωοθυλακίων, αλλά ακριβώς πριν τη συλλογή χορηγείται φαρμακευτική αγωγή για να αποτραπεί η απελευθέρωση του μοναδικού ωοθυλακίου και να εξασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσεται.

Πότε είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο η ενδεδειγμένη λύση για εσάς;

Σε γενικές γράμμες, συμβουλεύουμε τους ασθενείς να υποβληθούν σε έναν κύκλο διέγερσης, γιατί τα ποσοστά   επιτυχίας για την εξωσωματική βελτιώνονται όσο αυξάνεται ο αριθμός των  ωαρίων που συλλέγονται.

Ωστόσο, στην περίπτωση φυσικής ωορρηξίας, όπου η φαρμακευτική αγωγή είναι αμφίβολο ότι θα βοηθήσει στην συλλογή περισσότερων από ένα ωάριο, ίσως η εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο να είναι η πιο ενδεδειγμένη λύση. Αυτό ισχύει κυρίως στην περίπτωση ασθενών με πολύ χαμηλή ωοθηκική επάρκεια ή ασθενών που έχουν προηγουμένως χρησιμοποιήσει υψηλές δόσεις φαρμάκων και παρόλα αυτά  έχουν                          παραγάγει ένα και μοναδικό ωοθυλάκιο.

Όπως και η εξωσωματική γονιμοποίηση με ήπια διέγερση ωοθηκών, μπορεί να προσφερθεί σε όσους ανησυχούν για τις παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής, σε περιπτώσεις όπου λόγω κάποιου ιατρικού προβλήματος δεν είναι εφικτή η διέγερση ή για την εξάλειψη έστω και του παραμικρού κινδύνου υπερδιέγερσης.

Πότε δεν είναι ενδεδειγμένη η εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο;

Ηθική μας αρχή είναι να  προσφέρουμε σε κάθε ζευγάρι τις μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Εάν θεωρήσουμε ότι έχετε τη δυνατότητα να παραγάγετε περισσότερα από ένα ωάρια με την κατάλληλη διέγερση, τότε θα σας προτείνουμε να απορρίψετε τη μέθοδο της εξωσωματικής σε φυσικό κύκλο.

Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, ακόμη και μια μικρή αύξηση σε 2-3 ωάρια αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες της επιτυχίας της θεραπείας.

Τα ποσοστά επιτυχίας εξωσωματικής γονιμοποίησης που δημοσιεύονται ως επίσημα αποτελέσματα  δεν περιλαμβάνουν τους φυσικούς κύκλους. Επομένως, εάν προτείνει κανείς σε ασθενείς με ελαφρώς χαμηλότερο αριθμό ωαρίων(και επομένως χαμηλότερες πιθανότητες επιτυχίας) εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο μπορεί να παρουσιάζει πλαστά υψηλά  ποσοστά επιτυχίας για μια  κλινική  κρατώντας τις περιπτώσεις αυτών  των ζευγαριών  εκτός των επισήμως δημοσιευμένων στοιχείων.

Εξωσωματική γονιμοποίηση σε φυσικό κύκλο ή με ήπια διέγερση ωοθηκών

Πάντοτε πρέπει να αποτελεί καθήκον μας να επιτυγχάνουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα με το μικρότερο βαθμό παρέμβασης.

Όπως θα συμπεράνετε από τον κάτωθι πίνακα δεδομένων για τα τελευταία δέκα χρόνια, τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής βελτιώνονται όσο αυξάνεται ο αριθμός των ωαρίων που συλλέγονται, όμως από ένα σημείο και μετά ο κίνδυνος για υπερδιέγερση των ωοθηκών ( OHSS, μια υπερβολική αντίδραση που αποτελεί μια από τις συνηθέστερες επιπλοκές στις θεραπείες γονιμότητας) αυξάνεται χωρίς να υπάρχει ουσιαστική άνοδος στα ποσοστά επιτυχίας. Για αυτό το λόγο, στόχος μας είναι πετύχουμε την ιδανική ισορροπία μεταξύ του αποτελέσματος και των κινδύνων που εγκυμονεί η θεραπεία.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση με ήπια διέγερση των ωοθηκών είναι ένα από τα πολλά εργαλεία που διαθέτουμε για να ελαχιστοποιήσουμε τον κίνδυνο. Αποτελεί την  πιο συνετή επιλογή μιας χαμηλής αρχικής δόσης στα πλαίσια ενός πρωτοκόλλου που αποσκοπεί στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου υπερδιέγερσης

Επομένως, σε ασθενείς με ικανοποιητική ωοθηκική επάρκεια και μεγαλύτερη  πιθανότητα παραγωγής ικανοποιητικού αριθμού ωαρίων, δεν υπάρχει όφελος από τη χρήση υψηλών δόσεων διεγερτικών φαρμάκων. Είναι η κατάλληλη μέθοδος για γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο να παρουσιάσουν υπερδιέγερση ωοθηκών και  γυναίκες με άλλες παθήσεις όπου ο κίνδυνος υπερδιέγερσης πρέπει να ελαχιστοποιηθεί.

Παράλληλα με  τη χρήση  μεθόδων  ήπιας διέγερσης ωοθηκών ελαχιστοποιούμε τον κίνδυνο υπερδιέγερσης ως εξής:

  • Βελτιστοποιούμε την αρχική δόση με τη χρήση διαφορετικών τεστ ωοθηκικής επάρκειας:

– Μέτρηση ωοθυλακίων με υπέρηχο

-Μέτρηση αντιμυλλέριου ορμόνης (AMH)

-Μέτρηση επιπέδων FSH (ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης)

  • Με την παρακολούθηση καθ΄ όλη τη διάρκεια της θεραπείας και τακτικές μετρήσεις των ορμονικών επιπέδων, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες τροποποιήσεις της δόσης εφόσον κριθεί απαραίτητο.
  • Με τη χρήση μιας εναλλακτικής ένεσης αγωνιστή (agonist trigger injection) εάν θεωρηθεί απαραίτητο για την ωρίμανση των ωαρίων πριν τη συλλογή, που μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο υπερδιέγερσης.
  • Με τη διαίρεση των κύκλων θεραπείας μέσω της κατάψυξης όλων των εμβρύων  και τη μεταφορά τους σε μελλοντικό, φυσικό κύκλο γονιμοποίησης που θα επιτρέψει στο σώμα να ανακάμψει και θα αποτρέψει τον κίνδυνο υπερδιέγερσης.

Επομένως, οι ήπιες μέθοδοι είναι ένα απαραίτητο εργαλείο στο οπλοστάσιό μας, το οποίο χρησιμοποιείται σε σημαντικό ποσοστό στους κύκλους εξωσωματικής γονιμοποίησης. Η επιλογή πρωτοκόλλου γίνεται πάντοτε κατόπιν συζήτησης με τους ασθενείς μας και αφότου ληφθεί υπόψη η γενικότερη κατάστασή της υγείας τους και οι κίνδυνοι για πιθανές παρενέργειες.